کلسترول چیست ؟ ماده موم مانندی شبیه به چربی است که در تمامی سلولهای بدن یافت می شود .  بدن ما نیاز به کلسترول دارد تا : ـ هورمون ها و بعضی ویتامین ها را بسازد . ـ دیواره سلولی را بسازد . ما کلسترول را از دو راه بدست می آوریم : ـ کلسترول خون در کبد ساخته می شود . ـ کلسترول غذایی ، از غذاهایی که می خوریم بدست می آید . کلسترول فقط در غذاهای حیوانی نظیر گوشت قرمز ، لبنیات ، تخم مرغ و چربی های حیوانی یافت می شود . بدن شما تمام کلسترول مورد نیازش را می سازد . چرا باید در مورد کلسترول بدانم ؟ چون زیادی کلسترول موجب بروز مشکلاتی جدی برای سلامتی شما می گردد . بالا بودن میزان کلسترول خون می تواند به اختلال های زیر بیانجامد : ـ تصلب شرایین (تنگ شدن یا انسداد شرایین) ـ سکته قلبی ـ سکته مغزی ولی می توان میزان کلسترول را کنترل کرد . کلسترول به صورت ((بسته هایی)) انتقال می یابد که با پروتئین پوشانده شده است . نام این بسته ها لیپوپروتئین است . این بسته ها دارای 2 نوع اصلی هستند : 1)لیپوپروتئین های سبک (LDL) ها که : ـ در جدار سرخرگها رسوب کرده موجب تشکیل یک ساختمان مومی به نام پلاک می شوند . ـ گاهی «کلسترول بد » خوانده می شوند .   ) لیپوپروتئین های سنگین (HDL) ها که : ـ در انتقال کلسترول اضافی به خارج از بدن مفید هستند . ـ گاهی کلسترول خوب خوانده می شوند . تری گلیسیریدها نیز به همراه کلسترول انتقال می یابند . تری گلیسیریدها : ـ مولکولهای چربی هستند که در کبد و بافت چربی تشکیل می شوند . ـ می توانند در سخت کردن و انسداد سرخرگها نقش داشته باشند . با آزمایش می توان میزان کلسترول خون شما را اندازه گرفت . آزمایشها به ویژه برای افراد مستعد بیماری قلبی مهم می باشند . در مورد عوامل خطر بروز بیماری با پزشکان صحبت کنید . ممکن است به خاطر موارد ذیل شما در خطر ابتدا به بیماری باشید : ـ سابقه سکته قلبی یا درد قلبی ـ سابقه بیماری قلبی در خانواده ـ داشتن بیماری قند یا فشارخون بالا ـ کشیدن سیگار چربی ها را به دقت انتخاب کنید : به طور کلی ـ از چربی هایی استفاده کنید که در دمای اطاق مایع یا نرم باشند . ـ از مصرف چربی هایی که در دمای اتاق جامد هستند مانند روغن نباتی جامد ، روغن حیوانی ، کره و مارگارین بپرهیزید . نکات بیشتری درباره کنترل کلسترول بیاموزید ......... تغییراتی در برنامه غذایی خود ایجاد کنید . از این بابت قلبتان شما را بسیار دوست خواهد داشت !   گوشت قرمز ـ فقط گوشت لخم بخورید . چربی را از گوشت جدا کنید . ـ تکه های کوچکتری بخورید (60 تا 80 گرم گوشت پخته) تقریباً به اندازه یک کف دست . ـ کمتر از امعاء و احشای بدن (جگر ، قلوه ، کله پاچه و غیره) بخورید . کلسترول این گوشتها بالاست. ـ کمتر از فرآورده های گوشتی مثل ژامبون یا سوسیس بخورید . گوشت مرغ ـ قبل از خوردن گوشت مرغ ، پوست آن را جدا کنید . ـ کمتر از غذاهای آماده گوشت مرغ بخورید . ـ از خوردن پرندگانی که با پس دادن روغن خود می پزند ، پرهیز کنید . گوشت ماهی از گوشت ماهیانی مثل ماهی آزاد ، تن و ساردین بخورید . روغن این گوشتها شما را در برابر بیماری قلبی مقاوم می کنند . تخم مرغ و لبنیات ـ در هفته بیش از 3 ـ 4 زرده تخم مرغ نخورید . ـ به جای هر تخم مرغ کامل در دستور تهیه غذا ، از سفیده 2 تخم مرغ استفاده کنید . ـ به جای شیر طبیعی ، از شیر بدون چربی یا کم چربی استفاده کنید . ـ پنیرهای کم چربی را انتخاب کنید . ـ از ماست وسایر لبنیات به صورت کم چربی استفاده کنید. نان و حبوبات ـ مخلوطی از غذاهای سرشار از حبوبات را به خاطر مواد مغذی و سلولز آن مصرف کنید . ـ به جای نان بدون سبوس ، از نان های سبوسدار بخورید . (مثل نان سنگک و بربری) ـ کمتر از نان های فانتزی و شیرین مثل شیرمال بخورید . میوه ها و سبزیجات میوه ها و سبزیجات چربی کمی داشته ، کلسترول ندارند و منبع سرشار سلولز می باشند . به عنوان غذای سبک و دسر از میوه استفاده کنید . وقتی خارج از منزل غذا می خورید به «سلامتی» خود فکر کنید . ـ غذاهای با چربی کمتر انتخاب کنید ، مثل کباب برگ به جای کباب کوبیده از کله پاچه ، بریانی و سایر غذاهای چرب کمتر بخورید . ـ از نحوه تهیه غذاها سوال کنید . ـ غذای پخته در فر یا کباب شده سفارش دهید . ـ درخواست کنید سسها و چاشنی سالاد جداگانه سرو شود . از آنها به مقدار کم مصرف کنید . ـ به جای شیر طبیعی یا خامه ، شیر بدون چربی مصرف کنید . ـ دسرهایی مثل سالاد میوه تازه سفارش دهید . ـ کمتر از پیتزا ، غذاهای سرخ شده و سس مایونز مصرف کنید . ـ درخواست کنید قبل از پختن ، چربی گوشت و قرمز گرفته شود . از پزشکان یا یک متخصص تغذیه برای یادگیری نحوه کنترل چربی ها و کلسترول در برنامه غذایی تان کمک بگیرید . سایر راههای کنترل کلسترول وزن خود را کنترل کنید . اضافه وزن کلسترول را افزایش می دهد . کم کردن وزن یا حفظ وزن مناسب به شما کمک می کند تا میزان لیپوپروتئین های سبک را کاهش و لیپوپروتئین های سنگین را افزایش دهید . به طور منظم ورزش کنید ورزش را به بخشی از زندگی سالمتان بدل سازید . ورزش منظم باعث افزایش میزان لیپوپروتئین های سنگین شده و به حفظ سلامتی قلب شما کمک می کند . در نتیجه ورزش هوازی مثل قدم زدن ، دوی آهسته یا شنا به کنترل وزن شما کمک می کند . اگر سن شما بیش از 40 سال است یا بیمار هستید ، بیش از آغاز برنامه ورزش با پزشکان مشورت نمایید .   سیگار نکشید کشیدن سیگار با کاهش میزان لیپوپروتئین های سنگین احتمال خطر بروز بیماری قلبی را افزایش می دهد . اگر سیگار می کشید وقت ترک آن همین امروز است . در صورت نیاز کمک بگیرید . ممکن است به دارو نیاز داشته باشید . اگر پزشکتان دارو تجویز می کند : دارو را فقط طبق دستور مصرف آن بخورید . تا دارو به طور مناسب تاثیر بگذارد . در مورد عوارض جانبی احتمالی دارو با پزشکتان صحبت کنید . داروهای کاهش کلسترول مثل تمامی داروها عوارض جانبی دارند . این عوارض ممکن است به صورت تهوع ، یبوست و برافروختگی پوست باشند . در صورت نیاز آزمایش بدهید . پس از آغاز مصرف دارو ممکن است آزمایش های پیگیری و مراقبت مستمر لازم باشد . بدون اطلاع پزشک مصرف دارو را قطع نکنید . دوره مصرف داروهای کاهش کلسترول غالباً طولانی می باشد اگر می خواهید دارو اثربخش باشد باید مقید به خوردن به موقع آن باشید . به یاد داشته باشید که باید مصرف دارو همراه با برنامه غذایی کم چرب ، کم کلسترول و ورزش منظم باشد.